الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
229
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
تا بهنسى به طرف مرعش و ازآنجا به شهرهاى سيس تا طرسوس و ازآنجا تا درياى روم به نحوى كه در آغاز گفتيم امتداد دارد . بعضى از اين حدود از سوى شرق شام آغاز شده و همانجا هم از جهت ديگرى طرف جنوبى به شمار مىآيد از قبيل بلقا كه از سوى حلب و اطراف آن تعيين شده جانب جنوبى بوده و همين جهت هم جانب شرقى است . مانند غزه و اطراف آن از آنچه ياد شد بايد حدود دانسته شود . مؤلف گويد : شيخ معاصر ما ( شيخ حر عاملى ) كه مقامش افزون باد ، بخشى از فضائل شام را در مقدمه كتابش كه به نام ( امل الآمل فى علماء جبل عامل ) تأليف مىباشد ايراد كرده است و ما همان مقدار را در شرح حال شيخ ابراهيم بن ابراهيم بن فخر الدّين عاملى بازورى كه در آغاز اين كتاب آمده است به ضميمه پارهاى از فوائد ديگر متذكر شدهايم « 1 » . ملا نظام الدّين قرشى شاگرد شيخ بهايى رحمه اللّه در نظام الاقوال مىنويسد : ابو تمام حبيب بن اوس طائى سرايندهاى امامىمذهب بوده و مدايح بسيارى در ستايش اهل بيت عليهم السّلام سروده است . جاحظ ، در كتاب حياة الحيوان ( يا الحيوان ) مىنويسد : ابو تمام طائى كه از سران رافضىهاست ، براى من چنين حكايت كرد . و احمد بن حسين غضائرى متذكر است كه نسخه كهنهاى را كه ممكن است در روزگار ابو تمام يا نزديك به زمان او نوشته شده باشد به دست آوردم كه در آن ، قصيدهاى از ابو تمام بود و يادآور ائمه طاهرين عليهم السّلام شده و يكيك آن بزرگواران را نام برده تا به حضرت جواد رسيده است . زيرا ، در روزگار ولايت آن حضرت درگذشته ، و به همين موضوع هم علامه ، در خلاصة الرجال اشاره كرده است .
--> ( 1 ) - شيخ بزرگوار ، در آغاز امل در ضمن مقدمه هفتم ، احاديث چندى دربارهء فضيلت شام ايراد كرده است و آنجا را از نظر اخبار ، ارض مقدسه و بلاد مباركه ياد كرده و نيز شرح حال ابراهيم بازورى را كه اشاره كرده و در آغاز كتاب آورده ، جزء ترجمههايى است كه مفقود شده و در كتاب مطبوع بدانچه در امل آمده ، اكتفا شده است - م .